Highlights uit de collectie

Gezicht op Zoetermeer: de Oude kerk aan de Dorpsstraat gezien vanaf de Delftsewallen
Johannes Karel Leurs
Eind 19e eeuw
Olieverf op doek
Collectie: Stadsmuseum Zoetermeer



Detail
J.K. Leurs werd geboren in Den Haag op 17 augustus 1865. Hij bezocht daar de Academie van Beeldende Kunsten en woonde en werkte er een groot deel van zijn leven. Hij ontwikkelde zich als een typische vertegenwoordiger van de Haagse School en verkeerde in kringen met onder andere Willem Maris. Hij schilderde, tekende en etste voornamelijk landschappen met vee. In april 1935 vertrok de schilder naar het voormalige Nederlands-Indië waar hij op 16 augustus 1938 te Poerwokerto overleed. In 1903 had hij een tentoonstelling in Amsterdam en het Haags Gemeentemuseum en Stadsmuseum Zoetermeer bezitten werk van hem.

Trotseerloodjes
Trotseerloodjes zijn loden plaatjes die over de spijkers worden geplaatst waarmee het lood op daken is vastgezet. Zo worden de spijkers beschermd tegen weersinvloeden en wordt inwateren voorkomen. Ze hebben bijna altijd de vorm van een wapenschild en zijn versierd met gereedschappen en initialen. Trotseerloodjes, in de spreektaal ‘dakloodjes’, worden vanaf het eind van de 16e eeuw door leidekkers en loodgieters als ‘visitekaartje’ gebruikt. Deze exemplaren zijn afkomstig van het dak van de Oude Kerk en dragen de initialen van Willem Jansz Rotteveel.

Klepper van de nachtwaker
Zoetermeer en Zegwaart hebben in die tijd samen één nachtwaker. De nachtwaker doet iedere nacht zijn ronde, eerst lopend en later op de fiets. Zijn taak is om op te letten of er ergens brand of ander onraad is. Als er iets aan de hand is, waarschuwt hij de mensen door heel hard met zijn klepper te klepperen.



Kapjes en oorijzer
In de omgeving van Zoetermeer dragen de vrouwen de Delft-Rijnlandse hoofddracht met een oorijzer van zilver of goud met daarover een kapje van wit garen of tule. Mutsen- of kapspelden houden het geheel op zijn plaats. De boeken – de vierkante versieringen aan de uiteinden van het oorijzer – zijn vaak versierd met fijn zilver- of gouddraadwerk. De boeken van dit oorijzer, die een ovale vorm hebben, zijn versierd met bloemen, eikenbladeren en een eikeltje. Het andere kapje, gemaakt van simpel kantwerk, is voor weduwen. Overmatige versiering zoals bij het kapje met het oorijzer, is voor een weduwe in de rouw niet gepast.

Voorraadpot uit de 13e eeuw
Deze voorraadpot is een van de oudste vondsten die in Zoetermeer is gedaan. Hij stamt uit de periode 1200-1250. Hij is in de Dorpsstraat gevonden, wat betekent dat er in die periode hier al mensen wonen. De pot is ter plekke gebakken en met de hand versierd. Het is een voorraadpot die, waarschijnlijk omdat hij een scheur kreeg, als aspot bij de haard is gebruikt.